roamingthenewworld

Het ventileren van de frustratie van twee Europese reiziger na zeven maanden op dit continent. (dus vier maand geleden…)

Het gaat er in gesprekken maar al te vaak over dat er problemen zijn met de regering, dat er enkel (per definitie minderwaardige) Chinese producten zijn, dat de rijkdommen al jaren, en nog steeds, het land uit vloeien, dat er (nog steeds) een gigantische ongelijkheid is op basis van etniciteit, dat inwoners zichzelf vaak gelaten als derde wereldland benoemen (terwijl de nationale cijfers soms zo slecht niet zijn), maar waaraan merk je dan het verschil tussen Europa en hier in het dagelijkse leven? In het leven van “Juan met de pet”? Wij lezen het als volgt: de ziekte van deze wereld, de wegwerpconsumptiemaatschappij en het roofkapitalisme, hebben de arme landen hier veel makkelijker onder hun controle en een van de resultaten is een totaal ontbreken van kwaliteit. Neen erger: de onmogelijkheid om tegen de kwantiteit van goedkope productie en goedkope import in te gaan en zelf als individu te proberen kwaliteit te leveren.

Als toerist merk je het direct aan de oppervlakte, als je toch een beetje moeite doet. Alles wat wij als westerse burgers graag als KWALITEIT aankopen uit een basisreflex, blijkt hier afwezig. We geven hieronder niet meer dan enkele kleine voorbeeldjes van eigen ervaring uit de eindeloos hoop ‘brol’.

• Elektronica: De zoektocht naar SD-kaartjes die groter zijn dan 4GB moeten we al snel staken. Laat staan dat er échte merkvarianten vindbaar zouden zijn. De prijs is echter dezelfde als een 32GB met hoge snelheid.
• Voeding: Alle voedingswaren bevatten een onmenselijk hoog suikergehalte. Natuuryoghurt lijkt enkel mét suiker te bestaan. Yoghurt zonder suiker, “nog nooit gezien”. “Er moet toch overal die verslavende minimumhoeveelheid suiker aanwezig zijn”, klinkt het allicht bij de voedselconcerns… Bij de bakker op zoek naar brood zonder suiker, “maar dat bestaat helemaal niet juffrouw”. Wanneer we op zoek gaan naar vanillepoeder om zelf vanillepuddingetjes te maken, ontdekken we waarom de gebakjes altijd naar ‘dulce de leche’ smaken: het zakje vanillepoeder smaakt zelfs niet naar vanille. Er zit enkel suiker in en de vanillestokken zijn allicht op reis naar Europa. In deze landen heersen de gelatines in alle kleuren en allen met dezelfde smaak!
• Huis-, tuin-, en keukengereedschap: Na tot drie maal toe tape te kopen moeten we beslissen dat plakband op dit continent om de één of andere reden niet plakt. Bestek in deze landen van de Andes plooi je tussen twee vingers en wordt weggeblazen met een briesje. Degelijk bestek is te duur en… je zou dat slechts één keer in je leven moeten kopen, dus dat is slecht voor de verkoopcijfers. Hier tref je onder de buitentafels en stoelen, zelfs in de chiquere zaken, enkel plastic gevallen aan, maar dat kan ook moeilijk anders, want plastiek regeert Zuid-Amerika.
• Alcohol: Of je nu bier drinkt of rum in Peru, je kop doet gegarandeerd pijn de volgende dag. En wij, Belgen, staan er nu toch wel bekend om een pintje te kunnen verzetten. Nu we in Chili zijn, weten we het zeker: de alcohol in Peru is van minderwaardige kwaliteit. Wie drinkt, vergiftigt zichzelf.
• Verpakkingen: Als je hier chips of cornflakes koopt, lijken de zakken gigantisch. Let op, je koopt de helft lucht!
• Kledij: Hier heerst polyester en alle kleren uit China zijn maximaal enkel gestikt. Stel je voor dat de kleren langer dan een jaar zouden meegaan.
• Auto’s en toestellen: De originele Duits-Mexicaanse pakkingen van onze auto worden vervangen door lokale varianten omdat ze wat verouderd waren. Het resultaat is dat we meer olie lekken dan ooit tevoren. ‘Normaal’ zeggen de lokale mechaniekers. Tijdens een uiteenzetting over roulementen waar we toevallig verzeild raakten, worden we zodanig gebombardeerd met verkoopcijfers die tonen dat DIT het beste merk is, dat de vraag naar de levensduur en kwaliteit van het product schijnbaar vergeten wordt.
• Bouwmaterialen: Het is een algemene regel in Zuid-Amerika dat je geen toiletpapier in het WC gooit. Misschien zitten de te kleine diameters en breekbare PVC van slechte kwaliteit daar wel voor iets tussen. En als ze hier isolatie willen gebruiken doen ze het wel met Isomo en Isoproc platen, want de rest bestaat hier niet.

 

Naast het effect van deze ‘wegwerpproducten’ dirigeren de aanwezige multinationals het dagelijkse bestaan van de inwoners in de landen waardoorheen we reisden. Er is een ETHIEKLOZE GRIP door multinationals waar de regeringen geen halt aan ‘kunnen’ houden.

• Cocacola is aanwezig in alle vormen. Zelfs de meest verkochte watermerken vallen onder het concern. Hier worden schijnbaar geen vragen bij gesteld.
• Het is makkelijker internationale chocoladebars te vinden in een dorp dan de olijven, kruiden en honing die 50km verder vers van het veld komen.
• Wie werkt voor een van de grote mijnbedrijven is gedoemd om twee weken weg van huis 12u per dag te werken in de meest desolate erbarmelijke woonwijken in de woestijn. De regering lijkt zich van hun lot niet aan te trekken. Wie wil werken, moet zich plooien naar de grillen van de rijksten. Zij bepalen de lonen en de leefsituatie, niet de vak(wat?) De situatie is hier vandaag nog zoals in het jaar 1939 in ‘The Grapes of Wrath’ van John Steinbeck.
• Elke paneel dat een stad aankondigt of je informeert over afstanden, is gesponsord door een gsm-operator.
• We zien in de straal van 150km rond Lima ‘Gated communities’ als paddenstoelen uit de grond schieten. Onpersoonlijke, lelijke sardienendozen in de levenloze woestijn. Voor elke vorm van ‘rijke klasse’ een eigen wijk. Stel je voor dat je in je perfecte wereld een armere dan jezelf zou tegenkomen. Want wanneer het principe van ‘eigen huis’ met ‘steriele westerse wereld’ en ‘veiligheid’ hand in hand gaan is er makkelijk geld te verdienen, is het niet projectontwikkelaars!?
• Doordat in Peru quota op apotheken door multinationals tegengehouden worden, lijkt een pil hier wel een snoepje. Op elke straathoek zijn er minimum drie apotheken te vinden, het is toch noodzakelijk dat als er een Mifarma aanwezig is, dat zijn concurrenten ernaast ook aanwezig zijn?
• Langs de straat zien we rond elke stad gigantische banners voor de lokale bieren: Cusqueña, Arequipeña, Trujillo, Pilsen Callao. Wanneer we echter wat dichter op de flesjes kijken, zien we dat ze allemaal deel uitmaken van hetzelfde bedrijf Backus. Op zijn beurt een zusterbedrijf van AmBev. Die sloeber van een lokale bierproducent…
• In enkele steden, zoals Trujillo zien we fantastische historische gebouwen perfect onderhouden, dankzij… De banken die er hun filiaal hebben. De treinen van Peru (en bijna alle landen van de Andes) zijn verdwenen, behalve als er grof toeristengeld mee te verdienen valt. En uiteraard zijn deze treinen dan toevallig in privéhanden, bijvoorbeeld de Machu Picchu-trein in het bezit van het Britse Orient Express.

 

Uiteindelijk lijkt dit een volledige maatschappij te infecteren en ontbreekt kwaliteit overal en infecteert het ‘goedkope effect’ als makkelijkste consumptiegoed eender welk niveau van de samenleving en wat daarbij vooral niet gebeurt is constructief vooruitgaan. Het resultaat lijkt een bevolking die opgevoed wordt met een eenvoudig duidelijk zwartwit beeld en zichzelf NIET INFORMEERT.

• Er is bij iedereen een klaagzang over het niveau van het staatsonderwijs, dat enkel in nieuwe gebouwen investeert, maar geen kwaliteit levert. Een eenvoudig bewijs is het belachelijk lage niveau van Engels terwijl Peru hét toeristenland van Zuid-Amerika bij uitstek is. Privéscholen spelen daar op in, maar meer betalen betekent ook hier lang niet in alle gevallen beter onderwijs.
• De staatsgeschiedenis lijkt over de gehele lijn vereenvoudigd: de Inca’s zijn goed en de Conquistadores slecht, terwijl je bij het reizen naar de minder prominente regio’s van het land af en toe totaal omgekeerde verhalen hoort.
• Als de media een spiegel vormt van de werkelijke interesse van de mensen, is het nog erger gesteld dan wij nu uitleggen. De TV staat heel de dag op het hoogste volume aan en pompt mensen vol met lege speechen, nutteloze competitieprogramma’s die liefst het rolmodel zoveel mogelijk benadrukken, of toont live de echografie van het eerste kindje van een TV-vedette. Het is als TV-producer vooral belangrijk continu flashy kleurtjes te laten flitsen en je presentatoren duidelijk te maken dat ze steeds dienen te schreeuwen in hun microfoon en zinnen met meer dan twee werkwoorden uit den boze zijn.
• Zelfs in banken, advocatenbureaus of notariaten speelt non-stop de nutteloze tv, voor op het moment dat de facebook- of youtubefilmpjes niet meer boeien.
• We hoorden geen enkele keer, in geen enkele wagen, informatieve radio. De, voor ons steeds identieke, muziek pompt aan eenzelfde ritme vooruit.
• En als dit niet genoeg is, word je ook nog eens platgebombardeerd door bilboards en shoppingmalls waar het ‘ideale westerse’ leven te koop is. Dit dien je na te streven; Daarom leef je; Daarom verdien je geld; lees je impliciet op de posters met blanke westerse gezichten (nooit zijn inheemse gezichten zichtbaar). Jij moet werken en consumeren. Zeker geen bewust stadsbewoner of burger van je natie willen zijn.
• Everybody’s Free (to Wear Sunscreen) https://www.youtube.com/watch?v=sTJ7AzBIJoI
• Onze zoektochten naar leesboeken, zelfs in het Spaans, draaien over het algemeen op een sisser uit. We vernemen dat het meest verkochte boek in Peru het leven van een schlagerzanger is i.p.v. één van de vele topauteurs die Zuid-Amerika rijk is. Wanneer we na een dag zoeken in de hoofdstad van 10 miljoen inwoners, Lima, geen e-reader vinden, vat een verkoper het heel eenvoudig samen: “Ik zeg het met een beetje schroom, maar in Peru leest men niet”, hoe willen wij hier dan een digitale lezer vinden…

 

Het resultaat in grote delen van Peru is voor mij een INCOMPETENTE POLITIEK en een voor zijn minimale brokken vechtende samenleving.            

• Overheden houden zich alleen bezig met zelfverrijking, mediapromotie en herverkiezing bezig dat ze hopeloos achterlopen bij bijvoorbeeld stadsuitbreiding. Meestal, en dat geldt als commentaar van bewoners in alle landen waardoor wij reeds reisden, staan de huizen/krotten er voordat er iets van wegen of nutsvoorzieningen aangelegd wordt. Binnen de herverkiezingslogica en het ‘snelle effect’ wordt bijvoorbeeld rond Cajamarca eerst een (lelijk) Colosseum gebouwd i.p.v. aan stedenbouw te doen of bijvoorbeeld watervoorzieningen uit te tekenen.
• Het wegennet van Peru is zo slecht nog niet en dat is DANKZIJ de regering… Die alle wegen in privéconcessies uitbesteed. Goeie wegen met dure péage en die péage gaat rechtstreeks naar bedrijven zoals de IRSA Norte dat een zusterbedrijf is van een groot Braziliaans wegenbouwbedrijf. Dus, daaaaaag geld van de weggebruiker.
• Wat wij als een minimum beschouwen om op z’n minst een opvangnet te hebben voor de zieken, de andersvaliden of de tijdelijk werkonbekwamen, is hier onbestaande. Het is niet waar de politiek mee bezig is. Tegelijk bestaat hier een mechanisme dat wij niet kennen. Dat van de VERSCHILLENDE MARKTEN: als je hier arm bent, woon je in een arme wijk, koop je je producten in je eigen markt die de helft van de prijs kost (dus ik praat niet over het verschil tussen Colruyt en Lidl), verplaats je je met slechtere en goedkopere bussen (die uit elkaar vallen) en is die kip die je maximaal één keer per week kan eten de kip die gekweekt wordt met injecties en dioxines, en tenslotte opgeblazen wordt met water (het gaat hier om een ander verhaal dan de met water gevulde Pangasiusfilet). Dankzij het ontbreken van een basisvoedselcontrole, maar ook doordat mensen dagelijks hun eigen producten op de markt verkopen, zonder een algemeen veilingsysteem te hebben die prijzen bepaalt, kan deze diversificatie in prijzen hier bestaan. Een diversificatie die bij ons niet meer kan bestaan doordat de grote supermarktensystemen alle prijzen vastleggen voor de kleinhandel. Tegelijk een van de redenen waarom deze landen zonder sociaal vangnet functioneren en de onze dat nooit meer zouden kunnen. (Een van de redenen waarom grote bedrijven en kapitalistische koppen bij ons ook voor het consumenten-creërende sociaal opvangnet zijn.)

 

Daarnaast een samenleving waarin GELATENHEID bij iedereen heerst. Van de armste boer tot de rijke, geletterde universitair, ze zien allemaal geen uitweg en proberen in de eerste plaats hun eigen positie een paar stapjes te verbeteren in de eigen omgeving en zonder een langere termijnvisie. Het lijkt alsof de oplossing altijd eenvoudig, snel en voor de hand liggend moet zijn.

• Onze garagist uit Lima ziet enkel veiligheid in een ‘watchiman’ of nachtwacht voor de poort van de straat. Hij beklaagt zich over de wegwerpcultuur, maar koopt elke twee maand een nieuwe telefoon die het meteen weer begeeft. Voor hem gaat de cultuur teloor met de verhoogde delinquentie en dé oplossing is natuurlijk de vrouw opnieuw of blijvend aan de haard die de kinderen van dichtbij kan opvoeden en delinquentie zal doen verdwijnen.
• Onze gids in Cusco gelooft dat enige uitweg voor in Peru blind kapitalisme is. Als je de vrije markt laat heersen komt alles in orde klinkt het uit zijn mond.
• De brandweermannen zien enkel soelaas in meer controle en dus meer blauw op straat.
• Wanneer we met een architect het thema ‘traditioneel bouwen is voor de armen en de rijken bouwen met glas en beton’ aansnijden, is het niet zijn taak daar een mening over te hebben. De klant betaalt, hij bouwt wat de klant wil.
• De gelatenheid bij leerkrachten is groot. Wij zien een kind van 6 jaar op klasuitstap op haar tablet tokkelen. We halen dit voorbeeld van, voor ons, gebrek aan respect aan en krijgen van kennissen te horen dat de leerkracht die hierop zou ingrijpen het met de ouders aan de stok zou krijgen…
• Architectuurstudenten in Cajamarca die toch op zijn minst in hun ‘fictieve’ projecten het verschil zouden moeten kunnen maken, plaatsen naar het voorbeeld van alle aanwezige openbare gebouwen opnieuw een hekken rond een openbaar park met een megalomaan gebouw dat ze ontwerpen. “Anders is het niet veilig…” Zelfs hier zien we verandering die dit land nodig heeft niet.
• Jongeren met wie we aan de praat raken, zijn niet bezig met hun maatschappelijke problemen, maar trekken zich terug in een virtuele wereld waar ze zelf centraal in staan, de wereld van de smartphone die zijn gebruikers onkritisch maakt. Het enige achtergrondkleur dat we ooit op een smartphone of computer (bijvoorbeeld van de politie) zien is lichtblauw. Op facebook vind je uiteraard alle info. Men is niet bezig met politiek. Neen, men neemt hier selfies. Zelfs wanneer je niet met iemand gesproken hebt, willen ze samen op de foto om aan hun vriendjes te tonen op ‘fakebook’ de ze buitenlandse ‘vrienden’ hebben. Tijdverdrijf om geen andere vragen te stellen is hier perfect ingeplant dankzij de nieuwe media en beperking van het wereldbeeld tot het zelfbeeld.
• In de cybercafés zien we steeds tieners gevechtsspelletjes zoals Countersstrike spelen tijdens de schooluren. Niemand reageert. Het is hun kind niet en zij zijn de verantwoordelijke leerkrachten niet…
• In Arequipa krijgen we het privilege om een feestdag samen met een lokale familie te vieren. Aan tafel zitten toevallig twee nonkel-agenten. Wij zien onze kans schoon om de corruptie bij de politie aan te kaarten. I.p.v. schroom tegenover collega agenten aan te treffen, of toch op zijn minst gefakete schroom… vertellen ze tussen de regels door dat ze het zelf ook doen en dat dit niet eens een slechte zaak is. Ze zorgen ervoor dat de gedupeerde minder betaalt en verrijken zichzelf… Dat het maatschappelijk fout is, dat het de eerste stap is tot een corrupte samenleving waar iedereen met geld zich alles kan permitteren of dat het geld naar de verkeerde bestemmeling gaat, lijkt hier niemand zorgen te baren. Ook de hele familie aan tafel lacht het probleem weg. Elk veegt hier voor zijn eigen deur.

 

Mede hiermee samenhangend: EFFICIËNTIE is onbestaande en inderdaad meneer, het hoeft allemaal niet zo goed georganiseerd te zijn zoals bij ons. Zo goed uitgekiend als bij ons waardoor iedereen ofwel een burn-out of een depressie op de gepaste leeftijd krijgt, maar het mag toch iets meer zijn?

• In de supermarkt kunnen toch een aantal personen minder werken? Telkens minimum één à twee persoon voor de bonnetjes van brood, charcuterie etc., om de vier rijen een verkoper van een product, een kassierster die afrekent, één of meerdere zakjesvuller(s) want klanten moeten dit toch niet zelf doen (maximum vier artikelen in een plastieken zak), iemand die het ticketje van de kassa controleert en uiteraard aan elke uitgang een security. O ja, dan ben ik nog die groep vergeten die bij ons de grootste is: rekkenvullers, magazijniers, bakkers, beenhouwers…
• Bij het opruimen van de weg worden 20 werkmannen op een rij gezet. De borstelwagen bestaat hier niet.
• Wanneer twee wagens over een brug rijden en ze kunnen niet door doordat ze elkaar blokkeren dan is het de normaalste zaak van de wereld dat ze twintig minuten neus aan neus blijven staan. Niemand wil toegeven, want het is een erezaak… Dat ondertussen aan elke kant honderd auto’s niet doorkunnen, is van ondergeschikt belang.
• Doordat iedereen makkelijk geld wil verdienen, rijdt Peru vol met (teveel) taxi’s want wie een auto bezit is meteen gepromoveerd tot taxidienst als hoofd- of als bijberoep. Minder privétransport is op zich een goed principe om minder files te hebben, maar het betreft geen georganiseerde actie. Niemand grijpt in, want de vrije markt is de heilige koe. Zo krijg je files van lege taxi’s in de stad. Terug naar af dus.
• Steen per steen op een vrachtwagen leggen. Een palet of een transpalet, wat is dat??
• Het is de normaalste zaak dat diegene die je bedient in een bar of restaurant de kaart niet kent of nog nooit opgediend heeft. Soms lijkt het of ze zo hard mogelijk hun best doen om ontslagen te worden, of dat is toch onze indruk. Wanneer we vrijwilligerswerk doen, ontdekken we plots dat dit niet enkel schijn is.
• Net voor ik aan deze tekst begon, deed een symbolische druppel verf de emmer overlopen, waardoor deze tekst er uit moest. We zagen een schilder aan het werk die rond alles heen schilderde. Werkelijk rond alles, niet alleen grote kasten of vastgeschroefde planken! Stopcontact: er rond, plant: er rond, tafel waaraan wij zaten te eten: er rond… Stel je voor dat je dit zelf zou moeten verschuiven? Hij zal het allicht de volgende dag gedaan hebben als iemand alle obstakels verzet heeft…

 

Alles wat hierboven beschreven staat, viel voor in het jaar 2015 en zagen we met onze eigen ogen of kwam uit eerste bron.

Waar zit de schuld van de, in Peru, gedoodverfde conquistadores dan nog? De al te gemakkelijke vingerwijzing in het dagelijks jargon, duidelijk zo meegegeven in het onderwijssysteem, de musea, de televisie. Het lijkt onmogelijk kritiek te geven op het systeem of de machthebbers. Dit is vandaag allicht een van de hoofdredenen van het ontbreken van protest tegen algemene corruptie en onkunde van leiders waardoor een land zich zo mak laat leiden door een aantal corrupte charismatische figuren? Verblind door makkelijke media en verlekkerd op goedkoop scoren. Is het blinde geloof in het volledig vrije kapitalisme niet de basis van het probleem voor een arm land? Je bent een van de zwakste spelers in de wereld: Je wordt leeggeroofd tegen erbarmelijke lonen, rijkdommen worden voor geen geld over de grenzen geloodst tegen de belofte van aangelegde wegen (op de trajecten naar de mijnen), en de politieke leiders zijn ook maar mensen tegenover de riante ‘extraatjes’. Uiteindelijk wordt het afgewerkte brolproduct tegen hoge prijzen weer geïmporteerd.

Waarom stapt hier niet ergens een leider op met echt goeie bedoelingen die de problemen bij naam noemt en iets wil veranderen. Is het systeem hier zo diep verziekt dat alle politiekers elkaar bestoken met persoonlijke kritieken en lege propagandistische veranderingen om uiteindelijk aan de basis niks te veranderen? Wij willen dat niet geloven.

 

Er zijn namelijk VERANDERINGEN zichtbaar: ‘There’s a crack in everything that’s how the light gets in’

• We zagen in Brazilië elke dag voor het nieuws vijf minuutjes samenvatting over een willekeurig land in de wereld en de Brazilianen wisten iets van de wereld.
• We zien in Ecuador veel borden omtrent natuur beschermen en zien effectief veel minder afval.
• In El Alto, en bij uitbreiding heel Bolivië, zien we reclame voor het kopen van eigen producten en er heerst bij de bevolking wel degelijk een trots voor eigen productie.
• In Noord-Peru zien we per toeval folders die de bevolking oproepen om aan toeristen geen hogere prijzen te vragen dan aan lokalen en effectief, we voelen ons minder geldkoeien.
• Wij denken dat de ‘Encycliek’ van de paus op deze ultragelovige landen binnen het komende decennium de nodige weerslag zal kennen op ecologisch vlak.
• In Ecuador zien we verschillende borden die de chauffeurs moeten opleiden. Bijvoorbeeld: ‘rijd rechts, links dient enkel om voorbij te steken’. Rustigere chauffeurs als resultaat.
• Tegenover de toeristische stormloop met de nodige hopen vuilnis rond Machu Picchu, staat de site in schril contrast. Het is een toonbeeld van orde en netheid. Dit geeft zeker een boodschap mee aan de internationale en nationale bezoekers.

 

Maar klein te beginnen. Hoe kunnen wij als reizigers onze kleine bijdrage leveren?

Zoals aangeraden wordt in de vele reisgidsen: door je mond te houden over politiek en gevoelige zaken. Of vingerwijzend puur vanuit onze Europese blik op alles kritiek te geven. Of, zoals wij het steeds meer aan onszelf verplicht zijn omdat we als reizigers deze continuïteit van zelfde patronen zien, door te reageren, je mond net wel open te doen en vragen te stellen of nuances te geven. We prediken uiteraard geen revolutie, maar proberen aan die personen die er misschien iets mee zullen doen in hun gemeenschap, school, busbedrijfje, pleintje, te duiden wat er volgens onze nederige mening beter zou kunnen op basis van ervaringen in hun continent. Vaak komen vragen hoe het er aan toe gaat in Europa, waar ondanks het turbulente verleden zeer sterk naar opgekeken wordt (veel sterker dan de VS). Daar reageren we zo eerlijk mogelijk op, met de pro’s en contra’s van onze samenleving. Algemeen gaat het over kleine dingen, meestal dagelijkse situaties:

• Neen dank u, ik hoef geen tien plastiek zakjes voor mijn inkopen, er wordt in de wereld genoeg plastiek gebruikt, we hebben onze herbruikbare tas mee…
• Een boze blik op wie afval gewoon buiten veegt of eenvoudigweg plastic zakjes door de busruit kegelt
• Een vraag over onderwijs, waarbij we ons systeem met al onze talen uitleggen en zeggen dat er zeer veel Europeanen zouden springen om drie maanden taallessen te geven als er een goed vrijwilligerssysteem voor bestond.
• Een gesprek over politiek waarbij wij de kritieken die we in alle landen reeds hoorden projecteren en vertellen waar de problemen volgens ons liggen om tenslotte die gelaten houdingen tegen te spreken door te zeggen dat er na het werken aan onderwijs een basis komt voor die echte verandering. Of we vertellen over de kleine veranderingetjes in de buurlanden.
• Een uitleg over hoe populistisch mensen hier reageren volgens onze normen waarbij interne partijkritiek onbestaande is. We proberen met handen en voeten uit te leggen dat een verandering van de Grondwet met verlengingen van termijnen of uitbreidingen van machtsdomeinen door een huidige favoriete president, betekent dat elke president meer macht zal krijgen en… dat de grondwet er nu net deels voor bestaat om die burgers te beschermen tegen machthebbers.

 

Tenslotte proberen we enkele personen te activeren om  te lezen. Af en toe opent praten over Eduardo Galeano’s “Vienas Abiertas de America Latina”, of “Open Aderen van Latijns Amerika” zeer interessante gesprekken. Je verandert stanté pédé van toerist naar geïnteresseerde ‘revolutionair’ die met een open blik wenst te praten over de eeuwenoude Zuid-Amerikaanse zaak. Dit gaat echter over een grote minderheid aan Zuid-Amerikanen die op zoek gaan naar de waarheid of via familie, vrienden of een beter onderwijssysteem de kans krijgen verder te kijken dan hun neus lang is. 99% van de personen met wie we reeds een gesprek aanknoopten kent dit belangrijk eigen geschiedeniswerk niet en zal het ook na onze tip nooit lezen. Terwijl we hier vechten tegen de bierkaai om dit boek aan te raden, kan het misschien voor jullie thuis een goeie leestip zijn. Het leest als een sneltrein en je wordt eens voorzien van een niet eurocentrische of Westerse blik op Zuid-Amerika. Het werk is geschreven in de jaren ‘70 en dus gedateerd, maar tegelijk brandend actueel, alsof er na 40 jaar regeringsshifts nog steeds geen moer veranderd is.